Independent poetry                                نخستین سایت تخصصی شعر ایران                                         www.maniha.com

Home شاعران شعر ایران شعر جهان مقالات language داستان کتاب الکترونیکی فیلم و صدا ویژه نامه ها

                             

 فرشید فرهمند نیا

نگاهی به : چرا پرنده نباشم؟

مجموعه ی شعر جليل صفربيگی

چاپ اول-زمستان ۷۸

نشر اکنون

در شعر هستی خود را همانطور که هست -به عنوان زبان -به نمايش می گذارد و ما مجبور نيستيم که با تفسيرهای شخصی شاعر از جهان سر و کله بزنيم.بلکه جريان سيال ذهن جايگزين نسب 8; دکارتی سوژه-ابژه می شود و مولف و مخاطب می توانند به دلخواه از هر کجای نهر زبان  آب بردارند.

برجسته شدن عنصر زبانيت در بخش پيشرو شعر امروز ما ريشه در چنين نگره ای دارد.

دفتر شعر (چرا پرنده نباشم) گر چه هنوز به طور کامل به اين مرحله نرسيده است اما امتيازش در اين است که مولف اگر نمرده لااقل فروتن شده است و همه ی اتفاقات و پديده ها از فيلتر نگاه يک راوی مرکزی و مسلط رد نمی شوند. ولی به هر حال بنيان کار در اين مجموعه بر حضور است.(حضور معنا-حضور مولف-حضور ارتباطات ارگانيک و...)و هنوز در چنبره ی متافيزيک محصور می با ;شد.

مشخصه ی اصلی اين دفتر سادگی است که برای خودش رازها دارد.

مثلا مخاطب را با ظرافت به جادوی کلمات دچار می کندو حس همدلی را بر می انگيزد:

روز باشد يا شب

قصه را همين جا تمام کن!

اين کلاغ

به خانه اش برسد يا نه

به حال اين مردم مگر فرقی هم می کند؟

اين مردم

که فقط چسبيده اند به يک بود و

نبود آن يکی

اصلا برايشان اهميتی ندارد

(يکی بود يکی نبود۲) ص۲۰

صفربيگی از لحاظ اجرای مفردات کارش در شعر تلاشهای تازه ای را تجربه کرده است.يعنی وقتی شعرهايش را تجزيه می  کنيم مولفه های بديع:زبان ورزی-تصرف در نحو و لحن-حرکت در زنجيره ی دال به دال و قطع و وصل در صدای راوی مشاهده می شود.

اما در هنگام ترکيب و هماويزی اين محورها آن ديالکتيک درونی بين مولفه ها کمتر اتفاق می افتد و لذا شعرها کوتاه می آيند و آن خيزش به سمت ارتباط همه جانبه- فضا سازی مدرن و ظرفيت تاويل پذيری های بسيار را ندارند:

بايد

هر طور شده

ته و توی تو رت در بياورم

آينه را به من زل زده اند

که نمی دانم کجا؟

باور نمی کنم

من که تاريک خودم هستم

چگونه اين همه سال؟...

تو را جای من بگذار

(باور نمی کنم) ص۲۳

در اينجا ميبينيم که تلاشهای شاعر در انحراف از نرم عادی زبان برای رسيدن به وضعيت جديدی که شعری فعال و تازه ارائه دهد عقيم مانده است

کتاب (چرا پرنده نباشم) در زمره ی مجموعه شعرهايی است که با هم و در حرکتی جمعی روندی رو به جلو و متفاوت را در شعر امروز ارائه می دهند و طبيعتا از تاثير و تاثر های متقابل هم بر کنار نيستند . در اينجا می توان به راحتی به شباهت الگوهای سرايشی مهرداد فلاح در (دارم دوباره کلاغ می شوم) و جليل صفربيگی در ( چرا پرنده نباشم)اشاره کرد.

در پايان شعری از اين مجموعه می خوانيم که ساده و در عين حال عميق است و فضايی تو در تو دارد. در فضای خوابزده و وهم آلود اين شعر رويا آبستن واقعيت است و کنش های محدود به عالم خواب محصولی دارند که ديگر خواب نيست باران است:

به خوابم می آيی

از کوچه ای

-که از وسط خوابم می گذرد-

رد می شوی

و روی ديوارهای آن

چيزی می نويسی

پلک می گشايم

از خوابم بلند می شوی

ابری بر می دارم و

جمله های روی ديوار را پاک می کنم

به جمله ی آخر که می رسم

باران می بارد.

(خواب۱)ص۵۰

 

نقشه ی مانیها مواضع مانیها معرفی کتاب دریافت فونت درباره ما تماس با ما

Copyright 2003-2004 All Rights Reserved for " maniha " The independent poetry' website