Home شاعران شعر ایران شعر جهان مقالات language داستان کتاب الکترونیکی فیلم و صدا ویژه نامه ها

Independent poetry                                نخستین سایت تخصصی شعر ایران                                         www.maniha.com

 بورخس ، نويسنده اي بدون رمان           از: آذر سلطاني   asolt@web.de         

 -------------------------------------- 

 گرچه بورخس،نويسنده آرژانتيني صدها شعر سرود-داستان نوشت- و مقاله منتشر كرد،ولي او رماني ننوشت.بورخس را مي توان يكي ازنويسندگان جهان سوم بشمارآورد.اوبراي ادبيات كشورش همچون يك بزرگ علوي براي مااست.بورخس چون هومر نيمي از عمر طويل خودراكورونابينابود.اودرجواني زيرتاثيرادبيات انگليسي واقع گرديد،چون مادربزرگ اش تبعه انگليس بود.ازنظرسياسي بورخس ضدفاشيسم ومخالف حكومت پرون دركشورش بود،اوضدمبارزه مسلحانه درآمريكاي لاتين به رهبري چگوارا نيزبود.شايد به اين دليل سوسياليستها اورانويسنده اي راستگرا ميدانستند.منتقدين ميگويند،گرچه بورخس ناسيوناليست نبود،ولي به دمكراسي هم باور نداشت.بورخس خودمدعي بودكه درجواني مدتي آنارشيست وپاسيفيست بودودرتمجيدازانقلاب اكتبردرشوروي شعرسروده ودرمجلات آنزمان منتشرنموده است.

دوستداران بورخس بااظهار تاسف ميگويند،اوازجمله نويسندگان مهم جهاني است كه همچون جويس و پروست جايزه نوبل ادبيات رادريافت نكرد. خانم ماريا قدامه ، بيوه او،به مناسبت صدمين سال تولدش درمصاحبه اي گفت : درحال حاضر14محقق قصد نوشتن بيوگرافي بورخس رادارند،8نفرازآنهاباماتماس گرفته اند،ولي فقط يكي ازآن پروژهها را ميتوان جدي وجالب بحساب آورد. اين هم از جمله نقش هاي مهم بيوهها در ادبيات است .

درتاريخ رسانه هاي جمعي هيچ نويسنده اي به قدر بورخس مورد مصاحبه قرارنگرفت.به نظر صاحبنظران،بورخس تبحرخاصي در دستكاري ودست انداختن مصاحبه گران داشت.او به سبب يك بيماري ارثي خانوادگي،حدودنيمي ازعمرخودرادركوري و نابينايي بسربرد،به اين دليل تا شصت سالگي نزدمادرش زيست.درباره بورخس گفته ميشود كه گرچه تمام عمرعاشق بود ولي هيچگاه شعر وداستاني عاشقانه ننوشت . درسال 1970دريك همه پرسي آزمايشي براي دريافت جايزه نوبل،اوبيش ازسولژنيسين برنده جايزه نوبل،راي آورد.

بورخس درسال 1899 درآرژانتين بدنياآمد ودرسال 1986 درسويس درگذشت.اوازخانواده اي مرفه وتحصيل كرده بود.پدرش استادروانشناسي دانشگاه ووكيل دادگاه بود.به دليل انگليسي بودن مادربزرگ،بورخس زبان انگليسي رامناسب ترين زبان براي سرودن شعر ميدانست.اواز 15 سالگي دراروپا به تحصيل پرداخته بود.درسال 1955 بعدازاينكه گروهي ازنظاميان عليه ديكتاتوري پرون كودتا كردند،اومدتي رئيس كتابخانه ملي پايتخت كشورش بود. بورخس يكي ازمهمترين نويسندگان قرن بيستم است كه روي ادبيات مدرن كشورهاي اسپانيايي زبان در آمريكاي جنوبي تاثيربزرگي گذاشت.اوپايه گذارادبيات مدرن آرژانتين نيز است. بورخس درسال 1921 بعدازبرگشت به وطن،پايه گذارسوررئاليسم خاص وطن خودگرديد. اويايه گذار فوتوريسم اسپانيايي در مادريدنيزبود.صاحبنظران،بورخس رايكي ازآغازگران ادبيات پست مدرن و مكتب رئاليسم جادويي آمريكاي لاتين ميدانند.درزبان انگليسي سبكي وجوددارد بنام برخسي كه واژه ادبي كافكايي را براي خواننده تداعي ميكند.

بورخس درجواني درمقاله اي باعنوان : نويسندگي و جادو، بوتيقاي داستانسرايي مدرن را مطرح كرد.اودراين مقاله مينويسد، ادبيات تصوير واقعيت نيست،بلكه كوششي جهت رضايت وكنجكاوي خواننده است.بنظر بورخس، ادبيات هميشه خصوصي و اتوبيوگرافيك است.اوميگويد،مشغوليت باادبيات به اواحساس رضايت وخوشبختي ميداد.بورخس به تقليداز هزار،شاعرباستان ،مي نويسد،شعرنبايدطولاني باشدوبه نقل از ادگار آلن پو توصيه ميكرد كه يك شعرمدرن نبايد طويل تراز 15 سطرباشد.اوكتاويا پاز در مقاله اي درباره بورخس نوشت كه ،اوسعي كرددرتمام زمينه ها آدمي ميانه رو و متعادل باشد.

محققين،بورخس راازنظرفلسفي زيرتاثير فلسفه كلاسيك ايده آليست انگليس ميدانند.بورخس مدعي بودكه آثار: جان لاك-هابز- هيوم-بركلي-اسپينوزا-لايبنيتس را مطالعه كرده است.او ميگفت،نويسنده،هنرمندي است كه درهرج ومرج جهان ومحيط اطراف خود،باكمك ايده آل هايش ميخواهد نظمي به جهان انسان و فرد بدهد.نويسنده ،گرچه اسيرتاريخ وشرايط ملي كشور خود است،ولي اوباكمك نيرو و اراده فردي ميتواند جهان خاص خودرا بسازد.

بورخس مينويسد،قبل ازاينكه درسال 1962 درآمريكا با يك فيزيكدان ايراني بنام فريد هوش فرآشنا شود!،اوباادبيات،عرفان و فرهنگ ايرني،ازجمله با زردشت-فريدالدين عطار و كتاب هزارويكشب،آشنا بود. بورخس دوستدارفرهنگ شرقي ازجمله:ايرني-هندي-عربي- و يهودي نيز بود.اوميگويد، معشوقه هايش، ادبيات-فلسفه-و اخلاق هستند..

بورخس،غيراز كتاب شعر و داستان كوتاه، چند مجموعه مقالات نيز منتشر كرد. از جمله آثار او : تاريخ ابديت-هزارتو- آلف- كتابخانه شخصي-پرچم سياه-باغ كوره راهها- تفتيش عقايد و تحسين سايه ، هستند. او در كشورهاي انگليس-فرانسه- و آمريكا، قبل از كشور خود مشهور شد . بورخس در سال 1961 همراه ساموئل بكت ، موفق به دريافت جايزه ادبي ناشرين اروپايي گرديد. او از جواني به ترجمه آثار : كافكا-فاكنر-آندره ژيد- و ويرجينيا ولف پرداخت. بورحس، هنري جيمس- كنراد- آلن پو- و كافكا را معلمين ادبي، و بودا- شوپنهاور- و عطار را از معلمين فلسفي خود ميدانست. درك و مشهوريت بورخس در ايران شايد بدين سبب باشد ؟ .

   

 

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

نقشه ی مانیها مواضع مانیها معرفی کتاب دریافت فونت درباره ما تماس با ما

Copyright 2003-2004 All Rights Reserved for " maniha " The independent poetry' website