Independent poetry                                نخستین سایت تخصصی شعر ایران                                         www.maniha.com

Home شاعران شعر ایران شعر جهان مقالات language داستان کتاب الکترونیکی فیلم و صدا ویژه نامه ها

   Nemat_azarm@hotmail.com      تماس با شاعر

 

                   نعمت آزرم                            

زخم درشت سینهء دانشگاه

                       پنجمین سالگرد فاجعهء کوی دانشگاه

 

با آنکه سال پنج بار گذشته ست

از روی زخمِ سینهء دانشگاه

زخم عمیقِ هجدهم تیر

                              باز مانده ملتهب و خون چکان

پنجاه سال نیز اگر بگذرد

خون را هزار بار بشویند اگر

در باره اش هزار چاره بجویند اگر

خون سیاوش است که می جوشد

از هر کجای پهنهء ایران زمین

می جوشد و به هیچ حیله نمی خوشد

تا این درخت عَرعَرِ دانش کُش خلافت افراسیاب را

- افراسیابِ خُدعه و بیداد و خطبه را-

از سرزمین مهر به یکباره برکَنَد

با صُمغ های سّمیِ بدبویش

و شاخ و برگ های ریز و درشتش تمام بسوزاند

 

                          *

 

در روزهای هجدهم تیر ماه یکهزار و سیصد و هفتاد و هشت

مرز میانِ خلق و خلافت

یعنی نُمادهای خِرد با نهادهای خشونت

در صحن خوابگاه های امیرآباد

با خون تازه باز نمایان شد

مرزی که یکهزاره از آن پیش نیز

با خون نسل های خِرد

                              جا به جای در ایران زمین نمایان بود

هر چند در نگاه نخستین

در زیرِ خاکباد های کویری

یعنی غبارهای تیرۀ وِرد و دروغ پنهان بود

 

                          *  

 

در شامگاه هجدهم تیرماه

همراه هر چه ها که فرو می فُتاد

- انسان و میز و دفتر و پرگار-

از پلّه ها و پنجره ها و اتاق های خوابگاه امیرآباد

تشت بزرگ آخر رسواییِ فریب نیز فرو افتاد

با بانگی از شکست رساتر

زان سان که هر چه گوش کری نیز بود صدا را شنید

معلوم شد قبیلهء روباه گُرگ گُرازان

                                            تمام ز یک جوهرند 

هر یک به پاسداری نظم و نظام غارت و بیداد

اعضای گوش به فرمانِ رأس ز یک پیکرند:

روباه می فریبد و در دام

                              گرگ می دَرَد و

                                                 با گراز به یک سفره سور به پا می کنند

 

 

 معلوم شد که زهرخند زیانش سبکتر است ز لبخند

 

                        *

                       

پنجاه سال نیز گذشته ست

از روز شانزده آذز

روزی که برگ اول دفتر نوشته شد با خون

پنجاه سال دفتر تاریخ ما وَرَق خورده ست 

با نام و نقش چهرۀ دانشگاه

                                    در ذهن کاج های سالخوردۀ دانشگاه  

پنجاه سال تجربه

گنجینه ای ست

تصویر فصل ها که گذر کرده اند

آمیزۀ شکفتن و پژمردن

و نسل ها که آمده و رفته اند

گلبرگ های رُستن و پَرپَر شدن

 

                         *

 

اینک زبان تجربهء سروهای زخم خوردۀ دانشگاه

با نسل سرو و نسترن نورسیده  می گوید

از یُمن پاکبازی پیوسته ای که نسترن و سروهای پاک جوان راست

دیگر هر آنچه صورتک و شکلک فریب

                                              فرو اوفتاده است 

دیگر به هیچ شیوه نشاید فریفته باشیم بر فریب

با این امام زاده معجزه ای نیست

پیوند کار و دانش پویاست آنچه هست

تاریخ این ودیعه شما را سپرده است

یعنی سرودخوان رهایی شدن 

با نبض روزگار تپیدن

بی نسبتی به حُجره و حوزه

- این هر دوانِ بر سر سودا و سود یگانه-

با بهره های یک سده چالش برای آزادی

وارسته از توهّم تفکیک گرگ های بد و خوب

بر پای کوشش و خرد خویشتن به راه روانه

 

                          *

 

در چشم نسل نسترن و سروهای نورسیدۀ دانشگاه

از بازتاب شعلهء پنجاه سال تجربه

                                           افروزۀ چراغانی ست

شمشاد و سرو و نسترن نورسیده می دانند

این باغ تشنه منتظر ابرهای بارانی ست

و فرصت قبیلهء روباه گرگ گرازان را

در فصل های دفتر تاریخ، برگ پایانی ست

میهن پس از گذارۀ یک قرن آزمون و خطا در هوای آزادی

شایستهء شریف ترین نظم های انسانی ست

 

                                                            پاریس ،

                                                            هجدهم تیر ماه 1383خورشیدی.

 


شعرهای پیشین نعمت آزرم در مانیها

بهار آزادی ایران 

بـرخیـز بـهـار اسـت و جهـان باز جـوان اسـت

این جان جوان است که در نبضِ جهان است

 

هر میوه که خواهـد دَهَـد ایـن بـاغ کهنـسـال

در غنچهء هر شاخ جـوان جـلوه کنـان اسـت

 

افسردگـی بـاغ گــذشتــه ســت و دگــر بـار

از شور شکوفایـی خــود پُــر هیــجـان اسـت

 

شـمشاد جــوان سـبـز بر افــراخـتــه قـامـت

با نـستــرن سـرخ کـه پیــچیــده بـران اسـت

 

آن ســرو کــهــن نـیــز پُــر از زخــم تـبــرهــا

برپاست سرافراز و پُر از تـوش و تـوان اسـت

 

آن شد که خزان بود و زمستان و خمـوشـی

اکنون سرِ هر کـوی یـکی جامـه دران اسـت

 

در چـشم پـُر از شـعـلهء خـامــوش جــوانـان

افروزۀ خشم است که پنهان و جهان اسـت

 

آن پـیــرهـن سـادۀ خــونـیــن به سرِ دست

گویاتر و فـریـادتــر از هـر چــه دهــان اسـت

 

روبـه چـه زنـد لاف کـه شــد شــیـر گرفـتار

هر چند به بند است همان شیر ژیان است

 

در مهلت شب نیست به غیراز نفسی چند

پیداست سـحر سرزده و صبحـدمـان اسـت

 

دشمن نشود شاد اگر مـَرد بـسـی کـشت

بیـچاره کـنون پـیـش صـف شـیـرزنان اسـت

 

نــابــــودی جــُرثــومــــهء بــیــــداد، دعـا وار

بر روی لـبِ مـرد و زن و خُـرد و کـلان اسـت

 

                          *

هر چرک که در سیـنـهء تـاریــخ نـهــان بـود

در چهـرۀ پتیـارۀ دیـن پـیشــه عیــان اسـت

 

این قــوم که بـا نــام خــدا دشــمـن خلقند

علم و خرد و داد از ایشان به فـغــان اسـت

 

ابـلـیـس اگــر بـاز بـــدانـیــم هـمـیـن است

اهریمن اگر باز شنــاسـیــم هـمــان اسـت

 

این را به مثل گویم و دانم که چنین نیست

اهریمن بدخوی به زشتی نه چـنـان اسـت

 

 

این دودۀ جهل است که فرهنگ ستیزاست

این ذات دروغ است که ضحاک نشان است

 

نابود کند خـنده که ســوگ است و مُحــّرم

وارونــه کـند جـام کــه مـاه رمـضــان اسـت

 

پوشــد رخ و انــدام پـریــدخــت بــه چـــادر

گـویــد کـه پری ویژۀ مـؤمن به جنان اسـت

 

ورزانکه بپرسیش جنان چیست پری کیست

گـویــد علـمـا راسـت نــه بحث دگران اسـت

 

یکبار حـکومــت وطــنِ مـا بـدهــی داشـت

تاشیخ کندفاش ز خود هر چه نهـان اسـت

 

از آتش جنگی که سراپـای وطـن سـوخـت

در سوگ لُر و کُرد و مرنـد و هـمدان اسـت

 

ز انـــدوه هـــزاران گــل زنـــدانـــیِ پــَر پَــر

اروند همی مـضطرب و مـرثیه خـوان اسـت

 

چندان که جوان کشت به میدان و به زندان

چنگیز نه، تیمور نه، گویی سـرطـان اسـت

 

و ان کس که توانست تن خسته به در بُرد

دلتـنگ ز تبـعیـد بــه هر بــوم و کـران است

 

چندان که زاصحاب قلم خون به زمین ریخت

هر خامه بر آشفته و خـونـابــه چـکان است

 

قاضی ست هـران جـانی و در بنـد   گرفتار

هر کس به هواداری حق سرخ زبان اسـت

 

چـندان کـه فکـندنـد در آتـش دف و تـنـبـور

بـر شعـلـه دل و دیـدۀ گـوران نگران اسـت*

 

چــنـدان کــه ربــودنــد ز مــا ثــروت مـلــی

بیرون زشمار است شماری که زیان است

 

هـرگز نـتــوانــد کــنـد ابــلاغ چــه کــردنــد

هر واژه که در گسترۀ فـهم و بـیــان اسـت

 

                          *

 

بیــهوده گــمـان بُـرده سـتــم دیــر بـپــایــد

نابودی این شعبده بی هـیچ گـمـان اسـت

 

دیــروز اگـر حــرفِ بـدی شان بـه میان بـود

امــروز ز نابـودیِ ایشـان بــه مـیــان اسـت

 

ایـران شـود آزاد و در این نیسـت خــلافـی

این خواستهء ایزد و  فــرمـان زمــان اسـت

 

ایـن میـهـن آزادگــی و دانـش و داد اسـت

این شام وحَبَش نیست بَروبوم کیان است

 

این زادگه کورش و فردوسی و رازی ســت

باسی سده فرهنگ که مشهورجهان است

 

از سـر گذرانـده ست بســا سیــل فنــا  را

هر سیل که بنیان کن بهمان و فلان اسـت

 

غم نیست اگر خـشم کند دیـو و خــروشـد

از قوّت تن نیست کـه از کـندن جـان اسـت

 

هــر جــُبّــهء از  زُهــدِ ریـا بـافـتــه،   فــردا

یک پاره متـرسک بــه ره بـاد خــزان اسـت

 

فرداست که هی های رسدتـا به دمـاونــد

بینیم خروشنــده سَهنــد و سبَــلان اسـت

 

فرداست که هر قـوم ستمدیـدۀ ایـن مـُلک

بینیم بـه پـا خـاستــه با عــزم گــران است

 

از کـــارگــــر و زارع  و شــاگــرد و مُـعّــلــم

بینیم یکی جبهه به صف از همــگان اسـت

 

آزادی و هـــمســانــــیِ مـــرد و زن ایـــران

فــریــاد دلِ خــلق کـران تـا به کران اسـت

 

پــــیـــروز شـــود جــُنـبــش  آزادیِ  ایـــران

نیروی جــوانـان و زنــان بــرگ امــان اسـت

 

بـوسیـم ســر و دســت جــوانــان وطــن را

تا باد صبـا سوی وطن نامــه رسـان اسـت

 

فـریاد کـه دور از وطــن و جــبـهــهء پــیـکـار

ما راهمه شب خون دل از دیده روان است

 

 

هر چند کـه دل پیـر شد از غُصّــهء میــهـن

ایران کـهن شـکــر خــدا بــاز جــوان اسـت

 

ما سـوی وطـن بـاز شـتــابـیــم ز تـبـعـیــد

آن روز که ما را هـمـگــان روز بهــان اسـت

 

پاریس،

بیستم خرداد ماه 1383 خورشیدی.

 

*اشاره به آتش سوزان تنبورها به وسیلهء پاسداران_ در سال های نخست حکومت اسلامی_ درشهر گورانِ استان کرمانشاه است: شهری که "اهل حق" در آنجا با تنبورها زندگی می کنند.                        


 

نقشه ی مانیها مواضع مانیها معرفی کتاب دریافت فونت درباره ما تماس با ما

Copyright 2003-2004 All Rights Reserved for " maniha " The independent poetry' website