میزگردهای سیروس کفایی

 سیروس کفایی

«سیروس کفایی» در میان شعر مهاجرت یک جزیره است، یک پدیده… سیروس کفایی سرودن را دیر آغاز کرده است، اما سرعت پیشروی اش به سمت مرزهای تکامل غیرقابل تصور است! ناخودآگاهی شگفت انگیزی دارد و زبانشش خواننده را به رویا دچار می کند. قواعد دنیای شعر او، قوانین  رویا است، رویایی که اغلب شیرین نیست. رویایی که گاه از واقعیت ملموس تر است و تفاوتش در منطقی است که این دو را از هم تفکیک می کند. زبان شعر کفایی زبانی منحصر بفرد است، زبانی که خواننده را به تعویق می اندازد و دال ها همواره به مدلول های تازه ای دلالت دارند. تصاویر رویاگونه و مبهم شعرهایش، عطش خواننده در جستجوی معنی را به بیراهه هایی هدایت می کند که خود راه های تازه ی فرم متن او هستند…  سیروس کفایی را شاید نتوان به هیچ کس شبیه دانست. شاید هر کسی بتواند تکه هایی از خود را در شعر او بیابد. سرودن را پیش از آشنایی حرفه ای با شعر امروز ایران آغاز کرده است و خواندن های پس از آن شاید جستجوی یافتن «خودهای» دیگرش در فضای تازه باشد. او گویی ریشه در سنت شعری دیگری دارد… نخستین کتابش را به نام «هه» به زبان هلندی منتشر کرد و شاید او یکی از نخستین ایرانیانی بود که کتاب شعری به زبان هلندی منتشر کرده اند.

با این همه تاثیر یک عنصر بر شعر او غیرقابل انکار است. آشنایی و دوستی اش با ناصر نجفی، شاعر و هنرمند تئاتر معاصر ایران… کفایی خود چنین می نویسد:

 

«بغل دستی اش سیگار می کشید.

فاصله ای بین کلاه و سرش نبود.

اگر قهوه نمی نوشید چهره اش را نمی دیدم. اولین بار در اداره ی پناهندگی با «ناصر نجفی» آشنا شدم. او شاعر و کارگردان تئاتر است.ماه ها بعد اتفاقی به او برخوردم. به منزلم دعوتش کردم. شعرهایی را که نوشته بودم به او نشان دادم و خواندم. او با هر دیدار مرا با حهان ادبیات، از کلاسیک تا پست مدرن آشنا کرد. استاد من شد. در سال 2004 نمایشنامه ی «بازیافت» را که ترکیبی از «میزگردها»ی من و قطعاتی از خودش بود، یک بار به یاد «فروغ فرخزاد» و بار دیگر برای بزرگداشت «غلامحسین ساعدی» به صحنه برد.

برای سپاس «میزگرد ها»یم را به «ناصر نجفی» تقدیم کرده ام.»

 

دو بند از مجموعه ی میزگردها مدت ها پیش برای انتشار به مانیها سپرده شده بود، اما انتشارشان به دلایل نابخشودنی تا به حال به تعویق افتاده و به همین دلیل از سیروس کفایی صمیمانه عذر می خواهیم…

دو بند از مجموعه ی «میزگردها» ی کفایی را با هم می خوانیم:

 

 

 

میزگرد دو

 

 

بر شانه ی اعداد

                     اعلان مرگ سه.

در نوشته ی سه مرده

تولد

         محکوم به مرگ است.

به خوابش

             دست بکشیم؟

چاپلوسی صفر و

                      ائتلاف ِ اشاره.

توان

        فرش گریزگاهی ست.

بیهوده نبود:

شب

       در حواشی

                     لخت نمی شود.

قرعه به نام کیست

اگر صدا

          از فشردگی باز شود؟

باد

    از خواستگاه سکوت

                              می لرزد.

چگونگی ی نهاد

                      از اهمیت نمی کاهد.

شانه هایم

           گریختند.

اگر لهجه ای

               به هذیان افتاد

نردبان

          رو به پایین است…..

آب را

        تشنه سازید!

تله های ثانیه

              گمان دره ای است

                                     در کشمکش ها.

عزیزم….

در کهنسالی مرده

                   چرخش

                             تهی از زمزمه هاست و

شتاب،

        درنگ ِ امتناع.

رگبار؟

آب

    رنگ پریده

                  نبود

حتی اگر

شب را

         بدرازا بکشیم؟

گوش ات را بده….

قبل از فسیل

مگر….

مگر تصادف را

                   تقسیم نکردیم؟

 

آرام…. :

استخوان در گهواره

                       خرمن را

                                 کیسه می کند.

آی……

تکلیف نیمه شب

                  با کیست؟

………..

تعریف

        نمناک است.

آی…

جوانه های کوه را

                      از یاد برده بودم…

از یاد برده بودم… اما

شهادت

        احتمال گذشته بود.

از میز

        خارج نشوید!

به شرطی که…

به شرطی که

               صیقل را

                          آواره کرده باشیم.

دوستان!

آتش

     مرثیه گوی رویایی است

     که بر سر التهاب

                         ریخته شده.

به طناب

          چه کار داری؟

از کالبدشکافی هورمون

                            چه می دانی؟

کفش

      سر به هواست!

کفش…

بگذار

      گِرِه ها

               هرزه شوند.

 

تذکر.

مازاد مقسوم علیه

بر چه کسی

             قابل توجه است؟

حتما

در ژولیدگی آفتاب

شهر

     سایه هایش را

                     جمع بندی می کند!

هاهاها….ه

نکند در سینه خیز هوس

سی و یکم جولای

                      خسته باشد؟

ه…هه..

چرا انگشت هایت را

                          گره می زنی؟

اقتضا را

          هول نکنیم…

اقتضا را

          هول نکنیم

اگر ترانه ای

               خیس

                     برقصد؟

آری!….

مرگ

      آبستن است.

….. .

تولدی دیگر

              به اشاره گذشت:

وقتی بوسه هایت را

                      به تئاتر می بردی

زندان

       یائسه بود

به چترها

         پا بدهید!

زندان

        یائسه بود

به چترها

          پا بدهید!

زندان

        یائسه بود

به چترها

         پا بدهید!

خاک

کلمات سوخته را

                   به بازی

                          گرفته است…..

 

 

 


 

میزگرد هفت

 

 

 

با هر صدا

              که انگشتانم را

                               به خواب می زنم

برچسب سایه ها

                    در ساحل

                               برملا می شوند

 

مگر این که

          تو موکول شده باشی.

تا آنجا که

            به چکاپ ویرگول

                                مربوط می شود

وقتی

کلاهی را

        به تبعید

                سوق می دادند

پرش ها را

            در کفش

                     می کاشتند

سرانجام،

          همیشه غریب می ماند

 

هیچی نگو!!

آن زمان که

زخم هایت

           در آسفالت

                      می نشیند

 

رسانه های

میان سال

استقلال اشتباه را

                   نقض می کنند

و میان بُرهای حادثه

                    در سنتز

                           محو می شوند

 

خوش ات آمد؟

تاراج های اتفاق

                 قبل از وقوع است

حتی اگر…

حتی اگر

نامگذاری انگشت ها یت را

                                    پس بگیری

 

با من نیا

در شرجی های میکده

منظومه ها

          مهتاب را

                   نمی پرستند

 

اساطیر

سکته های استخوان را

                    در تالار

                            حمل می کردند

 

بالاخره

چرا

به خرابه های انشاء

                       دستبرد می زنی

وقتی که

         انکار

             هویتش را

                       وجهه می سازد.

 

چگونه

به زمین

         خوابیدن را

                      یاد دادی

وقتی که

مجمع الجزایر

             در بلاتکلیفی

                          لاجورد می شود؟

 

با ریتم سه چهارم

                    نمی رقصم!

اسید لاکتیک را

                  رقیق ساز!

 

همه

    خند

       ید

         ند…

چروکیدگی طوفان

                 دوش بدوش

                             بغرنج می شود.

خداحافظ<